Stockholm wordt wel eens het Venetië van het Noorden genoemd. Terecht, want de Zweedse hoofdstad is gebouwd op eilanden en eilandjes. Interessant daarbij is dat er weinig getij is in het water dat door de stad stroomt. Met als gevolg dat er letterlijk tot aan de waterkant gebouwd kan worden.
Dat maakt de Zweden tot experts in het ontwikkelen van openbare ruimtes aan en ook op het water. Hoe doen ze dat? En wat kunnen wij daar van leren?

Tijdens deze studiereis duiken we figuurlijk (en wie wil letterlijk) onder in Stockholm. Dat doen we onder leiding van lokale gidsen, waaronder de Nederlander Patrick Verhoeven die al jaren in Stockholm woont en daar de Zweedse vestiging van het Nederlandse Bureau Hosper runt. Een betere gids kunnen we ons niet wensen.

Programma (onder voorbehoud)

Woensdag 1 september 2010   
  
- Vertrek vanaf Schiphol in loop van de middag.(exacte tijd afhankelijk van beschikbare vluchten)
- Reis naar Stockholm.
- Inchecken in hotel.
- Informeel kennismaken met elkaar en licht diner (gezien mogelijk late tijdstip van aankomst)

               
Donderdag 2 september 2010

Ochtend - Wonen aan het water - Mondain Lidingö Gåshaga
Wonen op en aan het water kan op vele manieren in het Venetië van Zweden.
We beginnen vandaag in Lidingö Gåshaga. Daar worden we rondgeleid door een mondaine, suburbane woonwijk, gebouwd op het terrein van een oude olieraffinaderij. We worden hier ontvangen door vertegenwoordigers van de lokale overheid en een projectontwikkelaar.

Thema’s die aan de orde komen zijn:
>> Hoe is het water met de stad verbonden?
>> Welke rol speelt de openbare ruimte?
>> Hoe is dit project gefinancierd?
>> Hoe is het verbonden met de binnenstad?

Aansluitend lunch

Wonen aan het water - Boottocht naar Gåshaga
We gaan per boot naar Hammarby Sjöstad. We varen langs een aantal projecten die aan het water zijn gelegen.

Middag - Hammarby Sjöstad – Duurzame stadswijk met Olympische allure
We eindigen onze reis in Hammarby Sjöstad. Stel dat niet de Grieken, maar de Zweden de Olympische Spelen van 2004 hadden mogen organiseren. Dan was Hammarby Sjöstad het Olympisch dorp geweest. Maar niet getreurd, op de restanten van een oud bedrijventerrein staat nu Stockholms meest interessante binnenstedelijke woongebied. Hoogstedelijk, mooi én duurzaam.
Wij worden ontvangen op het projectbureau en gaan in gesprek met de projectleider van het gebied, de opdrachtgever vanuit de gemeente en de duurzaamheidsmanager. Vervolgens worden we rondgeleid door het gebied.

Thema’s die aan de orde komen:
>> Hoe belangrijk waren de Olympische ambities bij de opstartfase van dit project?
>> Hoe zie je dit nog terug, bijvoorbeeld in de openbare ruimte?
>> Wat waren de duurzaamheidambities en hoe zijn die gerealiseerd?

Aansluitend is er veel gelegenheid om het gebied op eigen gelegenheid te bezoeken en te fotograferen.

's Avonds gezemenlijk diner

Vrijdag 3 september 2010

Wandeling – Water in de binnenstad
Ook het historische hart van Stockholm is gemaakt door het water. Patrick Verhoeven van Bureau Hosper leidt ons rond door historisch Stockholm en laat ons zien hoe dit gebied is verweven met het water.

Minidebat – Nederland - Zweden
Wie gaat beter met de waterkant om, de Zweden of de Nederlanders? We gaan in de debat met Klas Groth, stedebouwer bij van de gemeente Stockholm, zijn collega’s en met Patrick Verhoeven over gebiedsontwikkeling op en aan het water. Met als doel om van elkaar te leren en elkaar te leren kennen.

Lunch

Nacka
Met de stedelijke herontwikkeling in het zuidoosten van Stockholm, sluit buurgemeente Nacka veel beter aan op de stad Stockholm. Nacka probeert hiervan optimaal te profiteren, bijvoorbeeld door de ontwikkeling van het gebied Danvikslösen. De gemeente investeert stevig in de infrastructuur via weg en spoor. Kortom, de voorzet van Stockholm wordt behendig ingekopt. En met resultaat, want tot 2020 verwacht men 50.000 nieuwe inwoners en 20.000 nieuwe banen. We bezoeken een van de projecten en worden ontvangen door vertegenwoordigers van de lokale overheid en ontwikkelaars.
Voor een flink deel gebeurt dit pal aan het water.

Thema’s die aan de orde komen zijn:
>> Hoe sluit dit deel van de stad aan op het water?
>> Hoe worden de infrastructurele problemen opgelost?
>> Hoe wordt dit uitgevoerd, hoe ziet de openbare ruimte eruit?
>> Hoe wordt samengewerkt met Stockholm?
>> Hoe wordt burgerparticipatie georganiseerd?
>> Hoe is duurzaamheid geïntegreerd in de opgave? 

Aansluitend nemen het vliegtuig naar Schiphol waar we rond 22 uur arriveren.